NAVIGATING THE EDUCATIONAL CROSSROADS OF 1970s MYSURU

 

recollections

Navigating the Educational Crossroads of 1970s Mysuru

The late 1960s and 1970s marked a transitional phase in the Indian educational landscape, where traditional systems were slowly making way for modern career paths. During this era, the concept of professional "career counselings" were virtually non-existent, leaving most students to navigate their futures through a mix of intuition, peer influence, and family expectations. Families often operated on limited resources, making the choice of a study stream a high-stakes decision driven more by pragmatism than passion. Looking back at that pivotal time in Mysuru, it is fascinating to see how the academic structure shaped our identities and our long-term professional journeys.

Until the late 1970s, parents were largely unequipped to guide their children through the complexities of academic streams. Even students who harboured specific career ambitions rarely discussed them with friends, likely due to a burgeoning fear of competition. This period saw a significant structural shift in 1967; prior to this, students chose between Science, Arts, or Commerce in the 9th Standard. Under that old system, a Science student could still pivot to Arts or Commerce during the one-year PUC or a degree course, but that flexibility was not afforded to those in other streams. Post-1967, the government introduced a common curriculum until the 10th Standard (SSLC), making the choice of a specialised stream mandatory only upon entering the 11th Standard.

The students of the 1970 batch and their predecessors were, in many ways, the last of a fortunate era, completing their Pre-University (PUC) education in just a single year. This changed when the Karnataka Government mandated a two-year PU course, ostensibly to provide students with more "in-depth knowledge." Whether this extra year truly added academic value remains a debatable point, but as young students at the time, the students lacked the agency or legal recourse to challenge the reform. This shift effectively delayed our entry into professional life by a full year. Ironically, just as the PUC was extended, the Engineering (B.E.) curriculum was shortened from five years to four, starting with the 1979–80 batch. Consequently, those caught in the middle—completing a two-year PUC followed by a five-year B.E.—found themselves spending an extra two years in the classroom compared to the generations that came immediately before or after them.

A significant number of students chose the three-year Diploma route in either Engineering (Civil/Mechanical/Electrical) or Commerce (Secretarial Practice) after 10th Standard. Although these courses lacked the social prestige of a full Bachelor’s degree at the time, the promise of rapid entry into the workforce made them a highly pragmatic and popular choice.

Those seeking immediate technical skills after the 10th Standard, an ITI (Industrial Training Institute) course offered a vocational path specifically designed to facilitate early entry into the industrial workforce.

The "Science stream" was the undisputed magnet for most SSLC graduates, fuelled by a blooming demand for engineers or doctors. For 11th and 12th Standard a science student had to compulsorily study Physics, Chemistry, Mathematics and Biology. In those days, the prestigious Common Entrance Test (CET) did not exist; admission to engineering colleges was determined solely by the percentage of marks scored in Physics, Chemistry, and Mathematics (PCM) while to join a medical college the aggregate marks obtained in Physics, Chemistry and Biology (PCB) was considered. A medical career was a rare ambition back then; the competition was so fierce that gaining admission to a medical or dental college was considered nothing short of a Herculean achievement. Opting for Ayurveda or Homeopathy was rarely considered a prestigious choice back then; in the eyes of the public, the title of 'doctor' was synonymous exclusively with an MBBS degree in Karnataka.

For Science students with an interest in the agrarian roots of our state, the Bachelor’s Degree in Agricultural Sciences (B.Sc.Ag) was a highly respected path. The University of Agricultural Sciences was housed on a sprawling residential campus in Hebbal, Bangalore, where an elite group of students was admitted each year under strict seat quotas. Interestingly, the same campus also hosted the B.V.Sc (Veterinary Science) program, making Hebbal a unique hub where scientific inquiry met the practical needs of rural Karnataka.

For those who found these subjects daunting, Arts or Commerce became the natural alternatives. Engineering itself was a rigorous five-year marathon, limited primarily to three core branches: Civil, Mechanical, and Electrical. If one failed to secure an engineering seat after the 12th Standard, the standard fallback was a Bachelor of Science (B.Sc.) degree either in Physical Science subjects like Physics, Chemistry and Mathematics (only 3 options) or in Life Science subjects like Botany, Zoology and Chemistry (only 3 options). 

Meanwhile, the elite IITs and IISc remained a distant dream for most, perceived as prohibitively expensive and fiercely competitive with a separate entrance test conducted.

In the 70s, modern professional courses like the MBA were unheard of in Karnataka. A few universities introduced the BBM (Bachelor of Business Management), but with a meagre intake of about 30 students per year, it remained highly exclusive. While the Commerce stream offered a fairly rigid structure, the Arts section was surprisingly vast, encompassing diverse fields like Journalism, Political Science, Economics, Geology, Criminology, and various humanities. Other niche paths existed, such as Library Science or Law—the latter of which could only be pursued after a three-year Bachelor’s degree. 

Pursuing a Master's degree was a path reserved almost exclusively for the academically elite, as intake was strictly capped at a mere thirty to thirty-five seats per department. For those looking toward professional excellence, specialised courses like ACA (Chartered Accountancy) or ICWA (Cost Accountancy) were equally formidable. These paths required setting aside an additional five years post-graduation, with the sobering reality that the gruelling exams offered no guarantee of final success.

For many, the real "safety net" lay in vocational skills. Typewriting and Shorthand institutes were a staple of every neighbourhood. Students progressed from Junior to Senior, and finally to the "Proficiency" level. While a Junior certificate was a basic requirement, a Senior certificate was the golden ticket to faster employment. 

I remember making the conscious decision to opt for Commerce after my 10th Standard, simply because I felt the rigours of Higher Maths and Science were beyond my reach. By then, the Arts stream had unfortunately gained a reputation as a "neglected sector," often reserved for those who couldn't secure seats elsewhere. Even when my father suggested I pursue Arts, I lacked the vision or guidance to understand its prospects. My choice of Commerce wasn't rooted in logic or expert advice, but rather in a gut feeling and a desire to find a viable path forward.

Looking back, those years in Mysuru were a curious blend of strict discipline and the quiet freedom to dream. We navigated a system that was constantly shifting beneath our feet, moving from one-year PUCs to two-year requirements and witnessing the restructuring of professional degrees. Yet, the scarcity of seats in Master's programs or the long, uncertain road of ACA exams didn't stifle our ambition; it simply forced us to be more deliberate in our choices. Whether we were perfecting our shorthand or studying the agricultural sciences at Hebbal, we were all, in our own way, preparing for a world that was expanding just as fast as we were. These memories of our educational hurdles are not just a record of time lost, but a testament to the resilience and imagination of a generation that learned to fly even when the path was narrow.

In retrospect, our academic choices were often shots in the dark, taken without the luxury of digital resources or professional mentors. Yet, despite the lack of a structured vision, that generation demonstrated an incredible ability to adapt and succeed in whatever fields they eventually landed. Today’s students may have the advantage of endless information, but there was a certain raw resilience built by making life-altering decisions based on limited options and hard-earned merit. These memories of dusty typewriting rooms and the frantic calculation of PCM marks remind us of how far the world of education has travelled in the last half-century.

end

***

೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಮೈಸೂರಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಥದ ಅವಲೋಕನ

೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ರ ದಶಕವು ಭಾರತೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಕ್ರಮಣ ಹಂತವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು; ಅಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಆಧುನಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಹಾದಿಗಳಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವೃತ್ತಿಪರ "ವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ" (Career Counselings) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆ, ಸ್ನೇಹಿತರ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮಿಶ್ರಣದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೀಮಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಡುವೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ವಿಷಯದ ಆಯ್ಕೆಯು ಆಸಕ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಮೈಸೂರಿನ ಆ ಮಹತ್ವದ ಕಾಲವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಅಂದಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವೃತ್ತಿಪರ ಪಯಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸಿತು ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ, ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವಷ್ಟು ಸಜ್ಜಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಹ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವುದು ವಿರಳವಾಗಿತ್ತು; ಬಹುಶಃ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಭಯವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯು ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ರಚನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು; ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ೯ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲೇ ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಲೆ ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು. ಆ ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಪಿಯುಸಿ ಅಥವಾ ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇತರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿದ್ದವರಿಗೆ ಅಂತಹ ನಮ್ಯತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ೧೯೬೭ರ ನಂತರ, ಸರ್ಕಾರವು ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ (ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ) ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗದ ಆಯ್ಕೆಯು ೧೧ನೇ ತರಗತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯವಾಯಿತು.

೧೯೭೦ರ ಬ್ಯಾಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು, ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಅದೃಷ್ಟವಂತ ಯುಗದ ಕೊನೆಯವರಾಗಿದ್ದರು; ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೀ-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ಪಿಯುಸಿ) ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ "ಆಳವಾದ ಜ್ಞಾನ" ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಪಿಯು ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಇದು ಬದಲಾಯಿತು. ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವರ್ಷವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅಂದಿನ ಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಈ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಮೊರೆ ಹೋಗುವ ಅವಕಾಶವಾಗಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ನಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಪರ ಜೀವನದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಿತು. ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಪಿಯುಸಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಂತೆಯೇ, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಬಿ.ಇ.) ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ೧೯೭೯-೮೦ರ ಬ್ಯಾಚಿನಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಪಿಯುಸಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಬಿ.ಇ. ಪೂರೈಸಿದ "ಮಧ್ಯಂತರ" ತಲೆಮಾರಿನವರು, ತಮಗಿಂತ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ನಂತರ ಬಂದ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಬೇಕಾಯಿತು.

ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯ ನಂತರ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಸಿವಿಲ್/ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್/ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್) ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯ (ಸೆಕ್ರೆಟೇರಿಯಲ್ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್) ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಹಾದಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬ್ಯಾಚಲರ್ ಪದವಿಯಷ್ಟು ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಭರವಸೆಯು ಅವುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯ ನಂತರ ತಕ್ಷಣದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೆ, ಐಟಿಐ (Industrial Training Institute) ಕೋರ್ಸ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಹಾದಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು, ಇದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯೋಗಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ "ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ"ವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ಅವಿರೋಧ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ೧೧ ಮತ್ತು ೧೨ನೇ ತರಗತಿಗೆ ಒಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕಲಿಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ (CET) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ; ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕೇವಲ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ (PCM) ಗಳಿಸಿದ ಅಂಕಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಲು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (PCB) ಗಳಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ಅಂದು ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಾಗಿತ್ತು; ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಥವಾ ದಂತವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುವುದು ಒಂದು "ಭಗೀರಥ ಪ್ರಯತ್ನ"ವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಥವಾ ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಷ್ಟೊಂದು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, 'ಡಾಕ್ಟರ್' ಎಂಬ ಬಿರುದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ (MBBS) ಪದವಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು.

ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಕೃಷಿ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿದ್ದ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚಲರ್ ಪದವಿ (B.Sc.Ag) ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಹಾದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೆಬ್ಬಾಳದ ವಿಶಾಲವಾದ ವಸತಿ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೀಮಿತ ಸೀಟುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯೆಂದರೆ, ಅದೇ ಆವರಣವು ಬಿ.ವಿ.ಎಸ್ಸಿ (ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು, ಇದು ಹೆಬ್ಬಾಳವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳು ಸಂಧಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.

ಈ ವಿಷಯಗಳು ಕಷ್ಟವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದವರಿಗೆ, ಕಲೆ ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರ್ಯಾಯಗಳಾದವು. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸ್ವತಃ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ಓಟವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಿವಿಲ್, ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ೧೨ನೇ ತರಗತಿಯ ನಂತರ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸೀಟು ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲರಾದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರ್ಯಾಯವೆಂದರೆ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯಗಳಾದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ (ಕೇವಲ ೩ ಆಯ್ಕೆಗಳು) ಅಥವಾ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯಗಳಾದ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (ಕೇವಲ ೩ ಆಯ್ಕೆಗಳು) ಬ್ಯಾಚಲರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ (ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ) ಪದವಿ ಪಡೆಯುವುದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಗಣ್ಯ ಐಐಟಿ (IIT) ಮತ್ತು ಐಐಎಸ್ಸಿ (IISc) ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ಕನಸಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದವು, ಅವುಗಳು ಅತಿಯಾದ ದುಬಾರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಎಂ.ಬಿ.ಎ (MBA) ನಂತಹ ಆಧುನಿಕ ವೃತ್ತಿಪರ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಬಿ.ಬಿ.ಎಂ (BBM) ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು, ಆದರೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೩೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರವೇಶದೊಂದಿಗೆ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗವು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಠಿಣ ರಚನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಕಲಾ ವಿಭಾಗವು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು; ಇದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೂವಿಜ್ಞಾನ, ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಮಾನವಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಲೈಬ್ರರಿ ಸೈನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನಂತಹ ಇತರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾದಿಗಳೂ ಇದ್ದವು—ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಬ್ಯಾಚಲರ್ ಪದವಿಯ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು.

ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು (Master's degree) ಪಡೆಯುವುದು ಕೇವಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದ ಹಾದಿಯಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕೇವಲ ಮೂವತ್ತರಿಂದ ಮೂವತ್ತೈದು ಸೀಟುಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವೃತ್ತಿಪರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವವರಿಗೆ, ಎ.ಸಿ.ಎ (ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ) ಅಥವಾ ಐ.ಸಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ (ಕಾಸ್ಟ್ ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ) ನಂತಹ ವಿಶೇಷ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಅಷ್ಟೇ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಹಾದಿಗಳು ಪದವಿಯ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುವುದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಜೊತೆಗೆ ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅಂತಿಮ ಯಶಸ್ಸಿನ ಯಾವುದೇ ಖಾತರಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಹಿ ವಾಸ್ತವವೂ ಇತ್ತು.

ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ, ನಿಜವಾದ "ಸುರಕ್ಷತಾ ಜಾಲ" (Safety net) ವೃತ್ತಿಪರ ಕೌಶಲಗಳಲ್ಲಿತ್ತು. ಟೈಪ್‌ರೈಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಲಘುಬರಹ (Shorthand) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನೆರೆಹೊರೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದವು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಜೂನಿಯರ್‌ನಿಂದ ಸೀನಿಯರ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ "ಪ್ರೊಫಿಷಿಯನ್ಸಿ" ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೂನಿಯರ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಸೀನಿಯರ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವು ವೇಗದ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ "ಚಿನ್ನದ ಟಿಕೆಟ್" ಆಗಿತ್ತು.

ನನ್ನ ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯ ನಂತರ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನಾನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಸರಳ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಉನ್ನತ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಕಠಿಣತೆ ನನ್ನ ಕೈ ಮೀರಿತ್ತು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸಿದ್ದೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ, ಕಲಾ ವಿಭಾಗವು ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ "ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತ ವಲಯ" ಎಂಬ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇರೆಲ್ಲಿಯೂ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ತಂದೆ ನಾನು ಕಲೆ (Arts) ಕಲಿಯಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದಾಗಲೂ, ಅದರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನನಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಆಯ್ಕೆಯು ತರ್ಕ ಅಥವಾ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಅಂತಃಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಒಂದು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬಯಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು.

ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಮೈಸೂರಿನ ಆ ವರ್ಷಗಳು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಕನಸು ಕಾಣುವ ಶಾಂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿಚಿತ್ರ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದವು. ನಮ್ಮ ಪಾದದ ಕೆಳಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಾವು ನಿಭಾಯಿಸಿದೆವು; ಒಂದು ವರ್ಷದ ಪಿಯುಸಿಯಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಬದಲಾಗುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಪದವಿಗಳ ಪುನರ್ರಚನೆಯನ್ನು ನಾವು ಕಂಡೆವು. ಆದರೂ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿನ ಸೀಟುಗಳ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಎ.ಸಿ.ಎ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸುದೀರ್ಘ, ಅನಿಶ್ಚಿತ ಹಾದಿಯು ನಮ್ಮ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಲು ನಮ್ಮನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ನಾವು ನಮ್ಮ ಲಘುಬರಹವನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿರಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಬ್ಬಾಳದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿರಲಿ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಷ್ಟೇ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನಮ್ಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳ ಈ ನೆನಪುಗಳು ಕೇವಲ ಕಳೆದ ಸಮಯದ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹಾದಿಯು ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ ಹಾರಲು ಕಲಿತ ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನಮ್ಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಪರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರ ಅಲಭ್ಯತೆಯ ನಡುವೆ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಿದ ಬಾಣಗಳಂತಿದ್ದವು. ಆದರೂ, ರಚನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಕೊರತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆ ತಲೆಮಾರಿನವರು ತಾವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೇರಿದ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವ ಅದ್ಭುತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಇಂದಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಸೀಮಿತ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಅರ್ಹತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜೀವನವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅದಮ್ಯ ಚೈತನ್ಯವಿತ್ತು. ಧೂಳು ಹಿಡಿದ ಟೈಪ್‌ರೈಟಿಂಗ್ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಸಿಎಂ ಅಂಕಗಳ ತರಾತುರಿಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಈ ನೆನಪುಗಳು, ಕಳೆದ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜಗತ್ತು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಸಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.

***

end- recollections documented ಸಂಟೈಂ ಇನ್ February 2026 by ಸುರೇಶ್ ಹುಲಿಕುಂಟಿ